Een werkplaats op de Oranjelaan
De werkplaats begon in 2011 met één bok, een rol koudschuim van 2 bij 1 meter en een naaimachine die eerder in een confectieatelier in Utrecht had gestaan, en met een oprichter die destijds nog drie dagen per week bij een meubelmaker aan de Soesterweg werkte en de overige dagen stoelen bekleedde die mensen uit de omgeving zelf kwamen brengen.
Het eerste jaar bestond het klantenbestand uit elf adressen in de wijk Soesterkwartier en één café aan de Kamp. De aanleiding was klein. Een eiken eetkamerstoel met een doorgezakt zitvlak kwam terug van een stoffeerder die er vier maanden over had gedaan en hem uiteindelijk ongemoeid terugbezorgde, waarna Daan van der Meer zelf een rol HR-schuim van 3 centimeter dik kocht en de stoel vier dagen later weer op zijn poten in de keuken stond.
Wat we hebben geweigerd, is even concreet. In 2013 vroeg een uitzendbureau of we zitmeubelen wilden leveren aan een kantoorinrichting in Hoevelaken, honderdtwee bureaustoelen in zes weken, allemaal dezelfde bekleding. Dat hebben we niet gedaan. Niet omdat het te veel was, maar omdat we dan alleen nog maar zouden naaien en niet meer zouden passen en meten, en omdat een opdracht van die omvang de werkplaats zou veranderen in iets wat wij niet willen runnen. In 2017 kwam er een verzoek om autobekleding industrieel te reinigen voor een dealer in Nijkerk, tweehonderd auto's per maand, met een vaste prijs per stuk. Ook dat hebben we laten liggen, om dezelfde reden: onze persoonsgebonden aanpak verdraagt zich niet met een lopende band.
Vanaf 2015 zit de werkplaats volledig aan de Oranjelaan, in een pand van 140 vierkante meter met een aparte stoffeerderij en een magazijn. Daan van der Meer staat sinds die tijd aan de receptie voor het eerste gesprek, Fleur van den Berg houdt de administratie bij en Thomas van Leeuwen beheert het magazijn waar de rollen stof, het schuim en de veren liggen.
Er werken geen andere mensen. Dat is geen principe, maar een gegeven: met vier handen naast de machine is de kwaliteit beter dan met tien, en wie erbij komt moet het werk kunnen doen zoals het hier al vijftien jaar wordt gedaan, met de hand en zonder haast.
We zijn bereikbaar van maandag tot en met donderdag van 8:30 tot 17:00 uur en op vrijdag van 8:30 tot 15:00 uur. In het weekend is de telefoon uit. Wie langskomt met een stoel of een bank, kan meestal binnen een paar dagen een prijsopgave verwachten, tenzij er eerst nog een monster van de stof moet worden besteld. Het telefoonnummer is 033 9078571 en het e-mailadres is [email protected].
Wat we wel doen, en met welke handen
Het werk bestaat uit drie soorten opdrachten, en ze lopen vaak door elkaar heen. Bij een bank of fauteuil vervangen we het schuim, spannen we het binnenwerk opnieuw op en zetten we de bekleding er met de hand op. Bij eetkamerstoelen is het meestal het zitvlak en de rug die opnieuw moeten, en bij autobekleding gaat het om kuipstoelen, achterbanken en hemelbekleding, vaak van auto's die tussen de 15 en 30 jaar oud zijn en waarvan de eigenaar de stoelen liever herstelt dan vervangt.
Een voorbeeld uit 2022. Een bankstel van een echtpaar aan de Liendertseweg, gekocht in 1998, had een frame van beukenhout dat nog goed was maar waarvan het schuim tot 4 centimeter was ingezakt, dus hebben we het frame laten staan, het schuim vervangen door HR-schuim van 35 kilo per kuub en de bekleding opnieuw gedaan in een grijsgroene wolmix. De bank is in drie dagen klaar geweest.
Bij autobekleding ligt het tempo anders. Een hemelbekleding van een Golf uit 2004 kost meestal een halve dag, omdat het hemeltje er in zijn geheel uit moet. Een bestuurdersstoel met een versleten wang vraagt meer: het leer moet worden opengemaakt, het schuim bijgewerkt en de naden op dezelfde plek terug. Voor een Volvo 240 uit 1989 die in 2021 langskwam, hebben we vier dagen nodig gehad, omdat de originele stof niet meer leverbaar was en we een passende wol hebben moeten zoeken bij een leverancier in Tilburg.
Bij elke opdracht maken we eerst een proefstuk van ongeveer 20 bij 20 centimeter, op dezelfde machine genaaid met dezelfde steeklengte, omdat een bank in een kamer met noorderlicht anders uitvalt dan een bank in een werkplaats met tl-buizen. Klanten mogen het proefstuk mee naar huis nemen. Wie het niet bevalt, betaalt niets voor het proefstuk en we hoeven de opdracht niet aan te nemen.
Thomas van Leeuwen houdt in het magazijn een voorraad aan van ongeveer 240 stofstalen, 18 soorten schuim in diktes van 2 tot 12 centimeter, en een bak met veren en spanbanden. Wat niet op voorraad is, wordt besteld bij vaste leveranciers in Nederland en Duitsland. De levertijd ligt meestal tussen de vijf en twaalf werkdagen, afhankelijk van de stof.
We zeggen nee tegen een aantal dingen, en dat is geen houding maar een grens. We doen geen medische aanpassingen aan stoelen, geen rolstoelaanpassingen en geen zitondersteuning die met een diagnose te maken heeft. We doen geen financiële of juridische vragen, ook niet als ze tijdens een gesprek opkomen. We doen geen advies over verzekeringen of over de vraag of iets onder een garantie valt. En we nemen geen opdrachten aan waarbij de klant binnen een week een resultaat verwacht dat we niet kunnen leveren, want dan wordt het werk slechter en dat willen we niet.
Wat de buurt vraagt
De laatste jaren komt ongeveer een kwart van de opdrachten uit de directe omgeving: Kruiskamp, Rustenburg, Soesterkwartier, het Bergkwartier en de omgeving van de Oranjelaan. Mensen brengen een stoel op de fiets, lopen even binnen en komen een week later terug. Dat maakt het gesprek anders dan wanneer een opdracht per e-mail uit Amsterdam komt, en bij een stoel die iemand zelf heeft gebracht, kunnen we ter plekke voelen waar het schuim is doorgezakt.
Sinds 2019 doen we mee aan de voorjaarsmarkt op het Eemplein. We staan daar met een kraam van 3 bij 3 meter, meestal op de zaterdag in april, en nemen geen banken mee maar twee stoelen en een stapel proefstukken, omdat bezoekers kunnen voelen wat het verschil is tussen oud schuim en nieuw schuim en dat meer oplevert dan een folder. In 2024 hebben we op die markt 14 mensen gesproken die later een opdracht hebben gebracht.
Het contact met de buurt is niet alleen zakelijk. Daan van der Meer zit sinds 2020 in de werkgroep die de speelplaats aan de Flintlaan onderhoudt, en dat kost hem ongeveer vier zaterdagochtenden per jaar. Fleur van den Berg is betrokken bij de buurtkrant in Kruiskamp, waar ze één keer per maand een stukje schrijft over tweedehands meubels en wat je ervan kunt herstellen. Thomas van Leeuwen rijdt op vrijdagmiddag na werktijd met een aanhangwagen langs drie adressen in de wijk om oude banken op te halen, als mensen die zelf niet weg kunnen brengen.
Dat zijn geen grote dingen. Een speelplaats, een buurtkrant, drie adressen op vrijdag. Maar ze horen bij de manier waarop we hier werken, en ze verklaren waarom we geen filiaal in een andere stad hebben, omdat een tweede werkplaats niet te rijmen valt met het idee dat dezelfde handen het hele traject doen van eerste gesprek tot laatste naad. Wie belt met de vraag of we ook in Zwolle of Hilversum komen, krijgt te horen dat we dat niet doen. De werkplaats staat aan de Oranjelaan 157, 3811 CM Amersfoort, en daar blijft het bij. Het werk dat daar binnenkomt, wordt daar gedaan, met de hand, door de mensen die er werken.