Zes weken in plaats van drie
De afsluiting begon op maandag 7 september om zeven uur 's ochtends, toen twee kranen van aannemer Van Dijk Infra uit Hoevelaken het eerste asfalt oplichtten en de planning nog uitging van drie weken werk aan de hoofdriolering, gevolgd door een week voor bestrating en belijning. Die drie weken zijn inmiddels zes geworden.
Uitvoerder Bert Kuiper legt bij de bouwkeet op de hoek van de Meesterstraat en de Kampstraat uit wat er misging en waarom hij liever geen nieuwe datum noemt, terwijl hij ondertussen met een stok in het zand wijst waar de put precies zit. "Bij het derde putdeksel, ter hoogte van huisnummer 42, stuitten we op een betonlaag van 38 centimeter die op geen enkele tekening stond, en daaronder lag bovendien een oude gresbuis die nog in gebruik bleek", zegt hij. "We hebben vier dagen stilgelegen voordat we wisten hoe we verder moesten."
Voor de bewoners van de 63 adressen aan het afgesloten stuk betekent dat een najaar met omwegen. De dichtstbijzijnde parkeerplaats ligt nu bij de parkeerhaven aan de Zwaanstraat, hemelsbreed 400 meter verderop.
De gemeente stuurde op 18 september een brief naar alle betrokken huishoudens, waarin staat dat de aannemer de vertraging niet kan verhalen op de opdrachtgever omdat de onvoorziene betonlaag onder de noemer onvoorziene omstandigheden valt, en waarin verder niets staat over wat dat voor de kosten betekent.
Op de briefkwamen tot nu toe elf reacties binnen bij het wijkteam. De meeste gaan over parkeren.
Bert Kuiper verwacht dat de riolering zelf eind volgende week klaar is, mits er geen nieuwe verrassingen onder het wegdek vandaan komen, want hij heeft in vijftien jaar uitvoerend werk geleerd dat je in een straat met deze leeftijd nooit precies weet wat er onder de klinkers ligt tot je ze optilt.
Een van de reacties kwam van een bewoner die vroeg of de aannemer de schade aan zijn voortuin vergoedt. Dat verzoek loopt nog.
Wat de winkeliers doen
Bij Bakkerij Van Ommeren op nummer 18 staat sinds de eerste dag een whiteboard bij de deur, waarop eigenaresse Sandra van Ommeren elke ochtend met de hand schrijft welke kant klanten kunnen aanlopen, omdat de ene dag via de Kampstraat gaat en de andere dag daar ook een hek staat. "Mensen verdwalen echt", zegt ze. "Ik teken het gewoon."
Haar omzet in de eerste twee weken van de afsluiting lag ongeveer een kwart lager dan in dezelfde periode vorig jaar, wat ze zelf geen ramp noemt omdat de vaste klanten uit de wijk blijven komen en de mensen uit het centrum uiteindelijk ook wel weer terugkomen zodra de straat open is. "De mensen die hier al twintig jaar brood halen, die vinden me wel. Het zijn de mensen uit het centrum die wegblijven."
Bij Kapsalon Mooi Zo op nummer 31 werkt men met een bel aan de achterdeur, en eigenaar Youssef Bakker heeft een briefje met zijn mobiele nummer opgehangen zodat klanten kunnen bellen als ze niet weten hoe ze moeten lopen. "Ik heb vorige week drie afspraken verzet", zegt hij. "Niet omdat mensen niet wilden komen, maar omdat ze het niet konden vinden."
Youssef Bakker vraagt zich af of de gemeente de ondernemers aan het eind van de rit tegemoetkomt. Daar is nog niets over bekend.
Slagerij Ter Steeg op nummer 55 heeft juist baat bij de rust. "Er rijdt hier geen auto meer", zegt slager Jeroen ter Steeg. "Ik zet 's ochtends de deur open en ik hoor de vogels. Dat heb ik in vijftien jaar niet meegemaakt."
Ter Steeg verkoopt sinds half september ook broodjes aan de bouwploeg, die om twaalf uur stipt bij hem binnenloopt. Hij zegt er niets over op zijn website. "Het is geen aanbod. Ze komen gewoon."
De omleiding door de Zwaanstraat
Fietsers en voetgangers kunnen sinds 7 september via een tijdelijke doorgang langs de gevel van nummer 12, terwijl auto's worden omgeleid via de Zwaanstraat en de Gasthuislaan, een route die 1,3 kilometer langer is dan de gebruikelijke en die vooral 's ochtends voor meer verkeer zorgt dan de bewoners van die straat gewend zijn.
Karin de Bruin woont op nummer 24 en ziet 's ochtends om half acht de auto's langs komen. "Het is geen snelweg", zegt ze. "Maar het is wel meer dan we gewend zijn."
Ze vroeg de gemeente om een drempel en kreeg binnen twee dagen antwoord: een brief van wethouder Monique van der Zande, waarin staat dat de gemeente de situatie in de gaten houdt en dat er na de oplevering wordt gekeken of een verkeersdrempel nodig is.
Een concrete toezegging zit er niet in. Wel staat in de brief dat de metingen van de verkeersdrukte in de Zwaanstraat worden bijgehouden.
De omleiding loopt langs basisschool De Regenboog aan de Gasthuislaan, waar de school ouders heeft gevraagd om tussen 8:15 en 8:45 niet met de auto naar de ingang te komen omdat de kiss-and-ride-strook anders vastloopt, en waar directeur Ingrid Marsman zegt dat het tot nu toe goed gaat. "Ouders zijn flexibeler dan je denkt, als je het maar duidelijk uitlegt."
Volgens Marsman zijn er in de eerste drie weken geen ongelukken gebeurd bij de ingang. Twee keer moest een auto worden weggesleept omdat hij de doorgang blokkeerde.
De school heeft de omleiding aangegrepen om kinderen les te geven over verkeersveiligheid. Groep 7 tekende vorige week een plattegrond van de buurt met alle omleidingen erop.
Het buurtcomité en de plantenbakken
Op 11 september kwamen ongeveer dertig bewoners bijeen in het wijkcentrum aan de Meesterstraat 78, waar het comité Meesterstraat Open werd opgericht met als doel de overlast te beperken en de straat leefbaar te houden zolang de werkzaamheden duren, en voorzitter Peter Hoekstra van nummer 9 vertelt dat er drie dingen zijn geregeld, namelijk twee extra fietsenrekken bij de Kampstraat, een bouwkeet die 's avonds om zeven uur op slot gaat en plantenbakken op de plek waar normaal auto's parkeren. "Die bakken zijn van de gemeente, maar wij vullen ze", zegt hij. "Petunia's, geraniums, en aan het eind van de rit weet ik nog niet wat het wordt."
De plantenbakken zijn inmiddels geplaatst. Vier stuks, elk 1,20 meter lang, gevuld met aarde van Tuincentrum De Bosrand aan de Randweg. De eerste bloemen staan er sinds woensdag 23 september in.
Het comité houdt elke vrijdagochtend van negen tot tien uur een inloopmoment in het wijkcentrum, waar tot nu toe gemiddeld elf mensen komen opdagen. "Sommigen komen voor de koffie, sommigen voor een klacht", zegt Hoekstra. "Beide is goed."
Een van de bezoekers is mevrouw Jansen, 82 jaar, die op nummer 61 woont en sinds de afsluiting niet meer met de auto bij haar voordeur kan komen. "Mijn zoon brengt me nu naar de hoek", zegt ze. "Dat is prima. Maar ik hoop wel dat het voor de winter klaar is, want ik wil niet in de kou staan wachten."
Het comité heeft de gemeente gevraagd om een tijdelijke bank bij de plantenbakken. Daar is nog geen antwoord op.
Hoekstra verwacht dat er ook na de oplevering behoefte blijft aan zo'n inloopmoment, omdat de straat in korte tijd een plek is geworden waar mensen elkaar tegenkomen zonder dat daar verder iets voor nodig is en zonder dat iemand daar ooit een plan voor heeft gemaakt.
Hij noemt het zelf een bijeffect van een bouwput.
Wat er nog moet gebeuren
Volgens de huidige planning van de gemeente wordt de riolering afgerond op vrijdag 9 oktober, waarna een week volgt voor het herstraten van de rijbaan en het aanbrengen van de belijning, zodat de straat op vrijdag 16 oktober weer open kan voor auto's als het weer meezit.
Uitvoerder Bert Kuiper is voorzichtig. "Ik zeg liever geen datum meer", zegt hij. "We hebben nu eenmaal dingen gevonden die we niet konden weten. Wat ik wel kan zeggen is dat we maandag om zeven uur beginnen en dat we niet stil komen te staan."
De gemeente Amersfoort heeft laten weten dat de omleiding in ieder geval blijft tot de straat weer open is. Bewoners met vragen kunnen terecht bij het wijkteam, dat op dinsdag en donderdag telefonisch bereikbaar is via het algemene nummer van de gemeente.
Op de hoek van de Meesterstraat en de Arnhemseweg staat sinds vorige week een groot informatiebord met de actuele planning, een kaartje van de omleiding en een QR-code die leidt naar de projectpagina van de gemeente, en het bord wordt elke maandag bijgewerkt, zo is de afspraak.
Dat bijwerken gebeurt door een medewerker van de gemeente die er 's ochtends vroeg langskomt. Soms staat er nog het oude briefje op.
Het bord is 1,80 meter hoog en staat op de plek waar vroeger een reclamezuil stond. De zuil is weggehaald in 2019.
Een straat die anders is dan drie maanden geleden
Los van de planning is de Meesterstraat zelf veranderd: er staan plantenbakken, er lopen meer mensen over de rijbaan, en de kinderen van de buurt hebben het stuk tussen de Kampstraat en nummer 40 ontdekt als speelplek, wat niet de bedoeling was maar waar niemand over klaagt.
Bakkerij Van Ommeren heeft het whiteboard inmiddels vervangen door een vast krijtbord, waarop Sandra van Ommeren elke maandag de route van de week schrijft, met pijltjes en een tekening van een brood. "Als het klaar is, hang ik het in de winkel", zegt ze. "Als aandenken."
Het comité Meesterstraat Open wil na de oplevering doorgaan als bewonersgroep. Peter Hoekstra denkt al na over een jaarlijkse straatbarbecue en misschien een tweede set plantenbakken bij de Zwaanstraat. "We zijn nu toch bezig", zegt hij.
De straat gaat op enig moment weer open, en dan verdwijnen de hekken, de kranen en de bouwkeet, en komt het asfalt terug waar nu nog zand ligt.
Wat blijft, is een groep mensen die elkaar bij naam kent en die weet wie er op nummer 61 woont en dat die mevrouw Jansen geen kou wil staan wachten. Dat is niet te plannen, maar het is er wel.
